Derin Öğrenme Yöntemiyle İşaret Dili Tanıma Modellemesi
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.17624064Anahtar Kelimeler:
Yapay Zeka, İşaret Dili, Derin Öğrenme, İletişimde SüreklilikÖzet
Bu çalışma, hafif ve erişilebilir bir mimari kullanarak Türk İşaret Dili'nin (TİD) tanınması için derin öğrenme tabanlı bir sistemin geliştirilmesini sunmaktadır. Önerilen model, 15 el hareketi sınıfından oluşan özel bir veri kümesi üzerinde eğitilmiş ve ResNet50 evrişimli sinir ağından yararlanarak Apple'ın Create ML platformu aracılığıyla uygulanmıştır. El hareketlerinden uzamsal özellikleri çıkarmak için MediaPipe çerçevesi kullanılmış ve bu çerçeve 21 el işaretinin sağlam bir şekilde izlenmesini sağlamıştır. Önceden eğitilmiş modeller ve basitleştirilmiş özellik gösterimlerinin entegre edilmesiyle sistem, sınıflandırma doğruluğu ve enerji verimliliği arasında bir denge kurmuştur. Deneysel sonuçlar, modelin yaklaşık %94'lük bir genel sınıflandırma doğruluğuna ulaştığını ve değişken ışık ve arka plan koşullarında bile güçlü bir performans gösterdiğini göstermektedir. Ek olarak, bir karışıklık matrisi analizi sistemin güçlü yönlerini vurgulamakta ve özellikle görsel olarak benzer hareketler arasında belirli sınıflara özgü belirsizlikleri ortaya koymaktadır. Modelin hafif yapısı ve minimum donanım gereksinimleri, onu eğitim kurumları, sağlık tesisleri ve diğer kamusal alanlarda kullanıma uygun hale getirmektedir. Bu çalışma, kapsayıcı iletişim teknolojileri üzerine giderek artan araştırma birikimine katkıda bulunmakta ve TİD gibi yeterince temsil edilmeyen dillerde gerçek zamanlı, cihaz düzeyinde işaret dili tanımaya doğru pratik bir adım sunmaktadır.
Referanslar
Singh, J., Goyal, S.B., Kaushal, R.K., Kumar, N., & Sehra, S.S. (2023). Applied Data Science for Smart Applications: Theory and Practices. CRC Press. https://doi.org/10.1201/9781003471059
UpGrad. (2023). Convolutional Neural Networks (CNN): What are they? Retrieved May 30, 2025, from https://www.upgrad.com/blog/convolutional-neural-networks/
DataDrivenInvestor. (2022). What exactly is TensorFlow? Medium. Retrieved May 30, 2025, from https://medium.datadriveninvestor.com/what-exactly-is-tensorflow-80a90162d5f1
Kumar, S., & Kumar, D. (2017). A Review Paper on Sign Language Recognition System. International Journal of Scientific Research in Science, Engineering and Technology (IJSRSET), 3(2), 1446–1450. Retrieved from https://ijsrset.com/paper/11783.pdf
Kaggle Sign Language Recognition dataset, https://www.kaggle.com/competitions/sign-language-recognition
Veale, T., Conway, A., & Navarrete, C. (1998). The ZARDOZ system: A blackboard-based architecture for multilingual sign language translation. Proceedings of the AAAI Conference on Artificial Intelligence, 710–715.
Hasan, M. M., & Mishra, P. K. (2012). Hand gesture modeling and recognition using geometric features: A review of literature. International Journal of Computer Applications, 42(18), 1–7.
Patil, A., Shelke, S., & Shinde, A. (2020). Android Based Real Time Sign Language Recognition Using CNN. International Journal of Scientific Research in Computer Science, Engineering and Information Technology, 6(3), 87–92.
Al-Hammadi, M., Muhammad, G., Alhussein, M., & Alharbi, H. (2020). Deep learning-based approach for sign language recognition using spatio-temporal features and 3D CNN. IEEE Access, 8, 192527–192538. https://doi.org/10.1109/ACCESS.2020.3032643
Papastratis, I., Theodorakis, S., Theodoridis, S., & Maragos, P. (2021). A comprehensive survey on sign language recognition: Taxonomy, trends and challenges. Pattern Recognition, 122, 108246. https://doi.org/10.1016/j.patcog.2021.108246
Mahmood, M., & Abdulazeez, A. M. (2021). A real-time hand gesture recognition system for Kurdish Sign Language using artificial neural networks. Journal of Computer Science, 17(10), 889–902.
Madahana, M., Pillay, N., & Madonsela, S. (2022). An AI-powered real-time translation framework for South African Sign Languages. Procedia Computer Science, 200, 1237–1245. https://doi.org/10.1016/j.procs.2022.01.350
Singh, J., Goyal, S. B., Kaushal, R. K., Kumar, N., & Sehra, S. S. (2023). Applied Data Science for Smart Applications: Theory and Practices. CRC Press. https://doi.org/10.1201/9781003471059
Kaggle (2025). Sign Language Recognition Competition Dataset. Kaggle.com. Retrieved from: https://www.kaggle.com/competitions/sign-language-recognition
Russell, S. J., & Norvig, P. (2020). Artificial Intelligence: A Modern Approach (4th ed.). Pearson Education.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2025 International Journal of Sustainability

Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.