Derin Öğrenme Yöntemiyle İşaret Dili Tanıma Modellemesi

Yazarlar

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.17624064

Anahtar Kelimeler:

Yapay Zeka, İşaret Dili, Derin Öğrenme, İletişimde Süreklilik

Özet

Bu çalışma, hafif ve erişilebilir bir mimari kullanarak Türk İşaret Dili'nin (TİD) tanınması için derin öğrenme tabanlı bir sistemin geliştirilmesini sunmaktadır. Önerilen model, 15 el hareketi sınıfından oluşan özel bir veri kümesi üzerinde eğitilmiş ve ResNet50 evrişimli sinir ağından yararlanarak Apple'ın Create ML platformu aracılığıyla uygulanmıştır. El hareketlerinden uzamsal özellikleri çıkarmak için MediaPipe çerçevesi kullanılmış ve bu çerçeve 21 el işaretinin sağlam bir şekilde izlenmesini sağlamıştır. Önceden eğitilmiş modeller ve basitleştirilmiş özellik gösterimlerinin entegre edilmesiyle sistem, sınıflandırma doğruluğu ve enerji verimliliği arasında bir denge kurmuştur. Deneysel sonuçlar, modelin yaklaşık %94'lük bir genel sınıflandırma doğruluğuna ulaştığını ve değişken ışık ve arka plan koşullarında bile güçlü bir performans gösterdiğini göstermektedir. Ek olarak, bir karışıklık matrisi analizi sistemin güçlü yönlerini vurgulamakta ve özellikle görsel olarak benzer hareketler arasında belirli sınıflara özgü belirsizlikleri ortaya koymaktadır. Modelin hafif yapısı ve minimum donanım gereksinimleri, onu eğitim kurumları, sağlık tesisleri ve diğer kamusal alanlarda kullanıma uygun hale getirmektedir. Bu çalışma, kapsayıcı iletişim teknolojileri üzerine giderek artan araştırma birikimine katkıda bulunmakta ve TİD gibi yeterince temsil edilmeyen dillerde gerçek zamanlı, cihaz düzeyinde işaret dili tanımaya doğru pratik bir adım sunmaktadır.

Referanslar

Singh, J., Goyal, S.B., Kaushal, R.K., Kumar, N., & Sehra, S.S. (2023). Applied Data Science for Smart Applications: Theory and Practices. CRC Press. https://doi.org/10.1201/9781003471059

UpGrad. (2023). Convolutional Neural Networks (CNN): What are they? Retrieved May 30, 2025, from https://www.upgrad.com/blog/convolutional-neural-networks/

DataDrivenInvestor. (2022). What exactly is TensorFlow? Medium. Retrieved May 30, 2025, from https://medium.datadriveninvestor.com/what-exactly-is-tensorflow-80a90162d5f1

Kumar, S., & Kumar, D. (2017). A Review Paper on Sign Language Recognition System. International Journal of Scientific Research in Science, Engineering and Technology (IJSRSET), 3(2), 1446–1450. Retrieved from https://ijsrset.com/paper/11783.pdf

Kaggle Sign Language Recognition dataset, https://www.kaggle.com/competitions/sign-language-recognition

Veale, T., Conway, A., & Navarrete, C. (1998). The ZARDOZ system: A blackboard-based architecture for multilingual sign language translation. Proceedings of the AAAI Conference on Artificial Intelligence, 710–715.

Hasan, M. M., & Mishra, P. K. (2012). Hand gesture modeling and recognition using geometric features: A review of literature. International Journal of Computer Applications, 42(18), 1–7.

Patil, A., Shelke, S., & Shinde, A. (2020). Android Based Real Time Sign Language Recognition Using CNN. International Journal of Scientific Research in Computer Science, Engineering and Information Technology, 6(3), 87–92.

Al-Hammadi, M., Muhammad, G., Alhussein, M., & Alharbi, H. (2020). Deep learning-based approach for sign language recognition using spatio-temporal features and 3D CNN. IEEE Access, 8, 192527–192538. https://doi.org/10.1109/ACCESS.2020.3032643

Papastratis, I., Theodorakis, S., Theodoridis, S., & Maragos, P. (2021). A comprehensive survey on sign language recognition: Taxonomy, trends and challenges. Pattern Recognition, 122, 108246. https://doi.org/10.1016/j.patcog.2021.108246

Mahmood, M., & Abdulazeez, A. M. (2021). A real-time hand gesture recognition system for Kurdish Sign Language using artificial neural networks. Journal of Computer Science, 17(10), 889–902.

Madahana, M., Pillay, N., & Madonsela, S. (2022). An AI-powered real-time translation framework for South African Sign Languages. Procedia Computer Science, 200, 1237–1245. https://doi.org/10.1016/j.procs.2022.01.350

Singh, J., Goyal, S. B., Kaushal, R. K., Kumar, N., & Sehra, S. S. (2023). Applied Data Science for Smart Applications: Theory and Practices. CRC Press. https://doi.org/10.1201/9781003471059

Kaggle (2025). Sign Language Recognition Competition Dataset. Kaggle.com. Retrieved from: https://www.kaggle.com/competitions/sign-language-recognition

Russell, S. J., & Norvig, P. (2020). Artificial Intelligence: A Modern Approach (4th ed.). Pearson Education.

Yayınlanmış

2025-11-27

Nasıl Atıf Yapılır

Aşıroğlu, M., Uzman, O. E., & Yılmaz, A. (2025). Derin Öğrenme Yöntemiyle İşaret Dili Tanıma Modellemesi. International Journal of Sustainability, 3(1), 29–44. https://doi.org/10.5281/zenodo.17624064