HALKLA İLİŞKİLER VE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK İLİŞKİSİ: PAYDAŞ BEKLENTİSİ PERSPEKTİFİNDEN KAVRAMSAL BİR ANALİZ
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.19106564Anahtar Kelimeler:
Paydaş Beklentisi, Sürdürülebilirlik İletişimi, Halkla İlişkilerÖzet
Bu çalışma, paydaş beklentilerinin sürdürülebilirlik alanındaki kurumsal eylem ve söylemleri hangi mekanizmalar aracılığıyla belirlediğini ve halkla ilişkilerin bu beklentileri nasıl ölçümlediğini, önceliklendirdiğini ve etik, güven ve şeffaflık ekseninde kurumsallaştırdığını incelemektedir. Çalışma, paydaş yaklaşımının normatif, araçsal ve tanımlayıcı boyutlarını; meşruiyet kuramı ve kurumsal izomorfizm çerçeveleriyle birlikte ele almaktadır. Kuramsal analiz ve vaka örnekleri birlikte değerlendirildiğinde, paydaş beklentilerinin materyalite süreçleri, diyalog tasarımı ve kanıt-şeffaflık mimarisi üzerinden sürdürülebilirlik iletişimini şekillendirdiği görülmektedir. Sürdürülebilirlik iletişiminin sadece bir bilgilendirme aracı olmadığı, kurumsal meşruiyet üretiminin ve yönetişim mekanizmalarının yapısal bir bileşeni olduğu sonucuna ulaşılmaktadır. Greenwashing riski ise iletişim ile performans arasındaki tutarsızlık durumunda meşruiyet erozyonu üretmektedir. Çalışma, sürdürülebilirlik iletişimini normatif sorumluluk ile stratejik rasyonalite arasında konumlanan çok katmanlı bir yönetişim pratiği olarak kavramsallaştırmaktadır.
Referanslar
Akbayır, Z. (2019). Halkla ilişkiler perspektifinden kurumsal sürdürülebilirlik iletişimi ve bir örnek olay incelemesi. Uluslararası Halkla İlişkiler ve Reklam Çalışmaları Dergisi, 2(1), 39-71.
Akpinar, M. (2024). A stakeholder-oriented approach to managing cluster relationships. In M. Kiese, R. C. Beck, D. Fornahl, & C. Ketels (Eds.), Beyond innovation hotspots: Clusters for competitiveness and transformation in real regions (pp. 145-164). Edward Elgar Publishing.
Arslan, N. A., & Koçer, S. (2020). Kurumsal reklamlarda kurumsal itibar unsurlarının kullanımı üzerine bir inceleme. Sakarya İletişim, 2(2), 1-30.
Aydınalp, I. G. (2013). Halkla İlişkiler Ekseninde Kurumsal Sosyal Sorumluluk. (1.Baskı). Ankara: Nobel Yayıncılık.
Balıkel, A. E. (2025). Sürdürülebilir Girişimcilik. Artikel Akademi
Balta Peltekoğlu, F. (1998). Halkla İlişkiler Nedir. Beta Yayını.
Bıçakçı, İ. (2012). Kitle iletişimi. İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi 9. https://doi.org/10.17064/iüifhd.29773
Borsa İstanbul. (2025, April 30). Sürdürülebilirlikle ilgili özet bilgiler. https://www.borsaistanbul.com
Bowie, N. E. (1991). New directions in corporate social responsibility. Business Horizons, 34(4), 56-65. https://doi.org/10.1016/0007-6813(91)90007-I
Carrol, A. B., & Buchholtz, A. K. (2008). Business and Society: Ethics and Stakeholder Management. Academic Internet Publishers.
Carroll, A. B. (1991). The pyramid of corporate social responsibility: Toward the moral management of organizational stakeholders. Business Horizons, 34(4), 39-48. https://doi.org/10.1016/0007-6813(91)90005-G
Carroll, A. B., & Näsi, J. (1997). Understanding stakeholder thinking: Themes from a Finnish conference. Business Ethics: A European Review, 6(1), 46-51.
Crane, A., & Livesey, S. (2003). Are you talking to me? Stakeholder communication and the risks and rewards of dialogue. In J. Andriof, S. Waddock, B. Husted, & S. Rahman (Eds.), Unfolding stakeholder thinking (pp. 39-52). Greenleaf Publishing.
Çetintaş, H. B. (2020). Stratejik iletişim planlaması ile kurumsal iletişim stratejisinin geliştirilmesi: Literatüre dayalı bir yaklaşım. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 21(2), 93-105. https://izlik.org/JA35JM89BW
Delmas, M. A., & Burbano, V. C. (2011). The drivers of greenwashing. California Management Review, 54(1), 64-87. https://doi.org/10.1525/cmr.2011.54.1.64
Demirci, K. (2022). Sürdürülebilirlik iletişimi ve sürdürülebilirlik kavramı: Türkiye bankacılık sektörü web sitesi ve sürdürülebilirlik raporları örneğinde bir analiz. Türkiye İletişim Araştırmaları Dergisi, 39, 5-22. https://doi.org/10.17829/turcom.1017774
DiMaggio, P. J., & Powell, W. (1983). The ıron cage revisited: Institutional ısomorphism and collective rationality in organizational fields. American Sociological Review, 48, 147-160.
Donaldson, T., & Preston, L. E. (1995). The Stakeholder Theory of the Corporation: Concepts, Evidence, and Implications. The Academy of Management Review, 20(1), 65-91. https://doi.org/10.2307/258887
Environment & Society Portal. (2024, December 25). Hans Carl von Carlowitz and “Sustainability”. https://www.environmentandsociety.org/tools/keywords/hans-carl-von-carlowitz-and-sustainability
Evan, W. M., & Freeman, R. E. (1988). A Stakeholder Theory of the Modern Corporation: Kantian Capitalism. In T. L. Beauchamp, & N. E. Bowie (Eds.), Ethical Theory and Business (3rd ed., pp. 97-106). Prentice-Hall.
Foley, R. (2001). Intellectual trust in oneself and others. Cambridge University Press.
Foster, D., & Jonker, J. (2005). Stakeholder relationships: The dialogue of engagement. Corporate Governance, 5(5), 51-57. https://doi.org/10.1108/14720700510630059
Freeman, R. E. & Evan, W. (1990). Corporate Governance: A Stakeholder Interpretation. Journal of Behavioral Economics, 19, 337-359.
Freeman, R. E. & Phillips, R. A. (2002). Stakeholder Theory. Business Ethics Quarterly 12(3), 331-349.
Freeman, R. E. (1984). Strategic Management: A Stakeholder Approach. Pitman Publishing.
Freeman, R.E. (1994) The politics of Stakeholder Theory. Business Ethics Quarterly, 4, 409-421. https://doi.org/10.2307/3857340
Gao, S. S., & Zhang, J. J. (2006). Stakeholder engagement, social auditing and corporate sustainability. Business Process Management Journal, 12(6), 722-740. https://doi.org/10.1108/14637150610710891
Garriga, E., & Mele, D. (2004). Corporate social responsibility theories: Mapping the territory. Journal of Business Ethics, 53, 51-71. https://doi.org/10.1023/B:BUSI.0000039399.90587.34
Gedikçi Öndoğan, A. (2021). Paydaş yönetimi yaklaşımı doğrultusunda kurumsal sosyal sorumluluk (KSS) ve halkla ilişkilerin rolü. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 24(2), 528-539.
Greenwood, M. (2007). Stakeholder engagement: Beyond the myth of corporate responsibility. Journal of Business Ethics, 74(4), 315-327.
Henriques, I., & Sadorsky, P. (1999). The relationship between environmental commitment and managerial perceptions of stakeholder importance. Academy of Management Journal, 42(1), 87-99. https://doi.org/10.2307/256876
Hutton, J. G. (1999). The definition, dimensions, and domain of public relations. Public Relations Review, 25(2), 199-214. https://doi.org/10.1016/S0363-8111(99)80162-3
Johnson, H. L. (1971). Business in Contemporary Society: Framework and Issues. Wadsworth
Kotan Türkden, D., & Kuşay, Y. (2022). Sürdürülebilirlik Uygulamalarının Sosyal Medya İletişiminde Kullanımı: Bankacılık Sektörü Özelinde Bir Değerlendirme. Türkiye İletişim Araştırmaları Dergisi, 39, 216-239. https://doi.org/10.17829/turcom.1021679
Kuzucu, G. & Ernek Alan, G.A. (2020). Kurumsal itibar ve kurumsal reklam ilişkisi üzerine bir çözümleme: Opet Petrolcülük A.Ş. örneği. Maltepe Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 7(1), 3-29.
Little, W., Fowler, H. W., & Coulsen, J. (1964). The Shorter Oxford English Dictionary on Historical Principles. 3rd Ed. Clarendon Press.
Olkkonen, L. (2015). Stakeholder expectations: Conceptual foundations and empirical analysis. PhD Thesis: Lahti University of Technology LUT
Özgen, E. (2022). Sürdürülebilirlik İletişimi ve Halkla İlişkiler. Türkiye İletişim Araştırmaları Dergisi, 39, 1-4. https://doi.org/10.17829/turcom.1106292
Öztürk, M. C. (2013). Kurumsal Sosyal Sorumluluk Kavramı ve Gelişimi. (Editör: Mesude Canan Öztürk). Kurumsal Sosyal Sorumluluk. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi, 1- 130.
Rawlins, B.L. (2009). Give the emperor a mirror: Toward developing a stakeholder-based and ethics-driven model for public relations. Journal of Public Relations Research 21(1), 71-99. https://doi.org/10.1080/10627260802153421
Smircich, L., & Stubbart, C. (1985). Strategic Management in an Enacted World. The Academy of Management Review, 10(4), 724-736. https://doi.org/10.2307/258041
Suchman, M. C. (1995). Managing legitimacy: Strategic and institutional approaches. Academy of Management Review, 20(3), 571-610. https://doi.org/10.2307/258788
Summak, M. E. (2024). Halkla ilişkilerde yapay zeka kullanımı ve geleceğin iletişim stratejilerinin şekillendirilmesi. Selçuk Üniversitesi Akşehir Meslek Yüksekokulu Sosyal Bilimler Dergisi, 18, 70-80. https://izlik.org/JA34JB34UU
Vatanartıran, O. (2022). Goals and Practices in Corporate Sustainability Communication: Doğuş Otomotiv Case. Türkiye İletişim Araştırmaları Dergisi, 39, 120-131. https://doi.org/10.17829/turcom.1019680
Waddock, A. S. (2001). Integrity and Mindfulness: Foundations of Corporate Citizenship. The Journal of Corporate Citizenship, 1, 25-37.
Wheeler, D., & Sillanpaa, M. (1997). The stakeholder corporation: A blueprint for maximizing stakeholder value. Pitman Publishing.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 International Journal of Sustainability
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
